Sau ghép gan, sống có thọ?

Hiện tỷ lệ viêm gan tại Việt Nam tại mức cao, kéo theo đó là số người cần được ghép gan tăng theo.

Đúng mười năm sau ca ghép gan đầu tiên thành công, các bác sĩ Việt Nam đã ghi danh mình trên bản đồ ghép tạng nói chung và ghép gan nói riêng. PGS.TS.BS Nguyễn Tiến Quyết, giám đốc bệnh viện Việt Đức (Hà Nội) – một trong những trung tâm thực hiện thành công nhiều ca ghép gan – đã chia sẻ một số thông tin liên quan tới kỹ thuật ghép gan tại Việt Nam.

 

PGS. TS. BS Nguyễn Tiến Quyết - Giám đốc Bệnh viện Việt Đức- Hà Nội.

 

Những trường hợp nào cần được tiến hành ghép gan để duy trì cuộc sống, thưa ông?

Trước khi quyết định có cần ghép gan hay không bác sĩ sẽ khám và chẩn đoán. Người cần ghép gan là những người gan bị suy nặng giai đoạn cuối. Ghép gan là biện pháp sau cùng cho những bệnh nhân mắc bệnh gan không còn đáp ứng với điều trị bằng thuốc. Ghép gan có 2 cách: gan cho được lấy từ người bị chết não hoặc gan được lấy từ người còn sống.

Như vậy bất cứ ai suy gan giai đoạn cuối cũng đều phải ghép mới kỳ vọng kéo dài sự sống?

Ghép gan là cần phải có nhưng còn phụ thuộc nhiều yếu tố. Để tiến hành 1 ca ghép gan cần có hội đồng, trong đó bao gồm các bác sĩ tại nhiều chuyên khoa khác nhau. Trước hết là người ghép, cần phải kiểm tra sức khoẻ xem có giải quyết được ca phẫu thuật không, có đủ điều kiện ghép không. Ghép gan có 2 cách: gan cho được lấy từ người bị chết não hoặc lấy từ người còn sống. Người cho gan có thể là người sống, đáp ứng đủ các đề nghị thích hợp với người nhận.

Có thông tin sau khi ghép gan bệnh nhân chỉ sống được khoảng sáu năm, đúng không?

Sau ghép gan bệnh nhân phải sử dụng thuốc ức chế miễn dịch để chống lại sự thải ghép. Bệnh nhân sau ghép gan vẫn cần theo dõi sức khoẻ và khám định kỳ. Việc phục hồi nhanh hay chậm còn phụ thuộc nhiều nhân tố như tinh thần, thuốc dùng, khả năng đáp ứng… Sau ghép gan, người bệnh sẽ có chức năng gan cũng như chất lượng cuộc sống tốt. Tuổi thọ phụ thuộc vào cơ địa, khả năng thích ứng cùng nhiều yếu tố khác nữa.

Theo đánh mức chi phí của ông, trình độ ghép gan của các bác sĩ Việt Nam đã đạt được mức độ nào?

Tôi có thể khẳng định kỹ thuật ghép tạng nói chung cũng như ghép gan của Việt Nam không thua bất cứ 1 nước nào. Từ ca ghép gan trước tiên thành công cho bệnh nhi cách đây mười năm, tới nay kỹ thuật này đã được triển khai tại nhiều cơ sở. Cản trở to nhất trong ngành nghề này ở nước ta hiện tại là thiếu người cho tạng, do ảnh hưởng của tâm lý, tôn giáo, tín ngưỡng trong nhân dân. Bên cạnh đó, dù giá tiền ghép tạng của Việt Nam tại mức thấp nhất so với các nước, nhưng so với thu nhập của người dân thì vẫn quá cao.

Hiện nhiều bệnh nhân suy gan chạy ra nước ngoài ghép với kỳ vọng kỹ thuật rất tốt hơn, ông có ý kiến gì vào việc này?

Cùng 1 kỹ thuật nhưng giá tiền ở Việt Nam rẻ bằng 1/3 khu vực và trên thế giới. Không phải người bệnh nào ra nước ngoài chữa bệnh cũng khỏi bệnh. Bệnh viện Việt Đức từng tiếp tiếp nhân 5 – 6 trường hợp sau lúc đi ghép gan, ghép thận ở nước ngoài vào phải tới bệnh viện điều trị do tai biến hay phải ghép lại. Đau xót hơn, có trường hợp mất cả tỉ đồng ra nước ngoài ghép gan nhưng lúc vào nước chỉ sống thêm chưa đầy 1 tháng.

Nhiều người cho rằng cho đi một nửa gan thì họ cũng mất đi 1 nửa sức khoẻ, thậm chí có nguy cơ tử vong vì biến chứng sau khi cho gan, có đúng không?

Sức khoẻ của người cho gan hoàn toàn thông thường sau ca ghép, bởi gan của người hiến sẽ tự tái tạo sau một thời gian. Cùng với đó, chức năng hoạt động của gan thường không bị ảnh hưởng sau phẫu thuật.

 

 

Chi phí ghép gan tại Việt Nam khoảng 1,5 tỉ đồng

Chi phí một ca ghép gan tại bệnh viện Việt Đức khoảng 1,5 tỉ đồng, bởi vậy không phải người bệnh nào cũng có điều kiện để ghép. Mặt khác, nguồn tạng hiến hiện rất khan hiếm. Bốn năm nay mới có 20 người chết não hiến tạng, trong lúc số bệnh nhân đăng ký ghép tạng là cực lớn. Từ năm 2007 tới nay, bệnh viện Việt Đức đã thực hiện 19 ca ghép gan thành công, trong đó có 16 ca lấy gan từ người chết não. Để thực hiện một ca ghép gan từ người chết não, bệnh viện Việt – Đức phải huy động tới 150 y, bác sĩ, điều dưỡng. Khâu chuẩn bị ghép phải tính toán mọi tình huống có thể xảy ra, nhất là vào gây mê, hồi sức. Khi mổ nối các mạch máu, tĩnh mạch, động mạch và đường mật xong phải có siêu âm màu ngay ở bàn mổ để kiểm tra. Từng giai đoạn phải tính toán chính xác đến từng chi tiết nhỏ. Sau mổ phải có tám điều dưỡng chuyên dụng cho bệnh nhân. Thời gian ghép gan nhanh nhất là năm tiếng, lâu nhất 12 tiếng. Bệnh nhân sau ghép nhanh chóng 15 ngày được ra viện, lâu nhất một tháng rưỡi.

 

 

(Theo SGTT)